ગોકુળદાસ રાયચુરાએ જયમલ્લ પરમારની જેમ લોકસાહિત્યની બહોળી સેવા કરી છે. ભગતબાપુ તથા મેરૂભાના તેઓ મિત્ર હતા. ગાંધીયુગના ગુજરાતને ‘‘સર્વના કવિ’’ એવા ભગતબાપુ સાંપડ્યા છે તેનો વિશેષ આનંદ તથા ગૌરવ ગોકુળદાસ રાયચુરાને છે. તેઓ ભગતબાપુનું મૂલ્યાંકન કરતાં લખે છે :  ‘‘ એ કોઇ સામાન્ય કવિ નથી. એ ચોસલા ગોઠવી તળાવના ઘાટ બાંધનાર શબ્દોના કસબી નથી. એ... Continue Reading →

કવિ દુલા ભાયા કાગને સમાજે ભગતબાપુ કહીને તેમના વ્યક્તિત્વ તથા કવિત્વને ઉચિત સન્માન આપેલું છે. ભારત સરકારે પણ આજથી છ દાયકા પહેલા કવિ કાગને પધ્મશ્રીના ભૂષણથી નવાજીને લોકવાણીનો આદર કરેલો છે. કવિ હીંગોળદાનજી નરેલાએ કવિ કાગને બીરદાવતા દુહામાં આ કવિને સ્થાયી સૌરભની સોગાદ આપનારા કસબી તરીકે યાદ કર્યા છે.  મધમધતો મૂકી ગયો બાવન ફૂલડાનો બાગ... Continue Reading →

ગોકુળદાસ રાયચુરાએ જયમલ્લ પરમારની જેમ લોકસાહિત્યની બહોળી સેવા કરી છે. ભગતબાપુ તથા મેરૂભાના તેઓ મિત્ર હતા. ગાંધીયુગના ગુજરાતને ‘‘સર્વના કવિ’’ એવા ભગતબાપુ સાંપડ્યા છે તેનો વિશેષ આનંદ તથા ગૌરવ ગોકુળદાસ રાયચુરાને છે. તેઓ ભગતબાપુનું મૂલ્યાંકન કરતાં લખે છે :  ‘‘ એ કોઇ સામાન્ય કવિ નથી. એ ચોસલા ગોઠવી તળાવના ઘાટ બાંધનાર શબ્દોના કસબી નથી. એ... Continue Reading →

કવિ દુલા ભાયા કાગને સમાજે ભગતબાપુ કહીને તેમના વ્યક્તિત્વ તથા કવિત્વને ઉચિત સન્માન આપેલું છે. ભારત સરકારે પણ આજથી છ દાયકા પહેલા કવિ કાગને પધ્મશ્રીના ભૂષણથી નવાજીને લોકવાણીનો આદર કરેલો છે. કવિ હીંગોળદાનજી નરેલાએ કવિ કાગને બીરદાવતા દુહામાં આ કવિને સ્થાયી સૌરભની સોગાદ આપનારા કસબી તરીકે યાદ કર્યા છે.  મધમધતો મૂકી ગયો બાવન ફૂલડાનો બાગ... Continue Reading →

કર્ણના કવચ કુંડળની જેમ ચારણ કવિઓને સર્જન શક્તિ સહજાત હતી. કવિતા એ તેમના લોહીમાં વણાયેલી બાબત હતી. કવિઓ તેમજ રાજવીઓના સંબંધોની પરંપરાની પણ એક ગરીમા હતી. ઉભય પક્ષે આદર તેમજ દ્રઢ વિશ્વાસને કારણે કેટલાક ગૌરવાન્વીત કરે તેવા પ્રસંગોની લાંબી યાદીથી મધ્યયુગનો ઇતિહાસ ભરાઇને પડેલો છે. રાજ્યો તેમજ રાજવીઓ સાથેના આ દીર્ઘકાલીન ઘરોબાના સંદર્ભમાં જોઇએ તો... Continue Reading →

કર્ણના કવચ કુંડળની જેમ ચારણ કવિઓને સર્જન શક્તિ સહજાત હતી. કવિતા એ તેમના લોહીમાં વણાયેલી બાબત હતી. કવિઓ તેમજ રાજવીઓના સંબંધોની પરંપરાની પણ એક ગરીમા હતી. ઉભય પક્ષે આદર તેમજ દ્રઢ વિશ્વાસને કારણે કેટલાક ગૌરવાન્વીત કરે તેવા પ્રસંગોની લાંબી યાદીથી મધ્યયુગનો ઇતિહાસ ભરાઇને પડેલો છે. રાજ્યો તેમજ રાજવીઓ સાથેના આ દીર્ઘકાલીન ઘરોબાના સંદર્ભમાં જોઇએ તો... Continue Reading →

કર્ણના કવચ કુંડળની જેમ ચારણ કવિઓને સર્જન શક્તિ સહજાત હતી. કવિતા એ તેમના લોહીમાં વણાયેલી બાબત હતી. કવિઓ તેમજ રાજવીઓના સંબંધોની પરંપરાની પણ એક ગરીમા હતી. ઉભય પક્ષે આદર તેમજ દ્રઢ વિશ્વાસને કારણે કેટલાક ગૌરવાન્વીત કરે તેવા પ્રસંગોની લાંબી યાદીથી મધ્યયુગનો ઇતિહાસ ભરાઇને પડેલો છે. રાજ્યો તેમજ રાજવીઓ સાથેના આ દીર્ઘકાલીન ઘરોબાના સંદર્ભમાં જોઇએ તો... Continue Reading →

જીવનમાં કેટલીક વખત એક વસ્તુની મહેચ્છા કરો અને બે વસ્તુઓ પ્રાપ્ત થાય તેવું બનતું હોય છે. કચ્છ અંજારના જેસલ જાડેજાના જીવનમાં પણ તેમજ બન્યું તેવી લોકકથા છે. કચ્છથી સૌરાષ્ટ્રમાં આવીને કાઠી દરબાર સાસતિયાની ‘તોરી’ નામની ગુણવાન ઘોડીને મેળવવાનો જેસલનો પ્રયાસ હતો. કર્મ સંજોગે તેને તોરી રાણી તેમજ તોરી ઘોડીની એમ બન્નેની પ્રાપ્તિ થઇ હોવાની કથા... Continue Reading →

સાશકોનો કે સાશન સાથે જોડાયેલા વર્ગનો તેમના વ્યક્તિગત દબદબા કે મોભા સાથે જાણ્યે અજાણ્યે પણ એક લગાવ થઇ જતો હોય તેમ જોવા મળે છે. બ્રિટીશ હકૂમતને સલામ કરી પોતાનું પદ જાળવી રાખનાર દેશી રાજ્યોના રાજવીઓ પણ પોતાને ૨૧ કે ૩૧ તોપોની સલામી મળે છે તેની વાત ગૌરવપૂર્વક કરતા હતા. દેશ આઝાદ થયો ત્યારપછી પણ ‘‘પ્રોટોકોલ’’... Continue Reading →

જીવનમાં કેટલીક વખત એક વસ્તુની મહેચ્છા કરો અને બે વસ્તુઓ પ્રાપ્ત થાય તેવું બનતું હોય છે. કચ્છ અંજારના જેસલ જાડેજાના જીવનમાં પણ તેમજ બન્યું તેવી લોકકથા છે. કચ્છથી સૌરાષ્ટ્રમાં આવીને કાઠી દરબાર સાસતિયાની ‘તોરી’ નામની ગુણવાન ઘોડીને મેળવવાનો જેસલનો પ્રયાસ હતો. કર્મ સંજોગે તેને તોરી રાણી તેમજ તોરી ઘોડીની એમ બન્નેની પ્રાપ્તિ થઇ હોવાની કથા... Continue Reading →